Arch Linux Kurulumu

Ben de sizin gibi Ubuntu’dan sıkıldım ve olaya biraz heyecan katmak için Arch kurmaya karar verdim. Ancak Arch, GUI tabanlı Linux dağıtımlarında olduğu kadar kolay bir kurulum süreci içermediğinden ve Türkçe yazılmış kaynakların yetersizliğinden dolayı kurulum aşamalarına dair aydınlatıcı olmasını umduğum bir yazı yazmaya koyuldum.

Arch, Linux alemine yeni dalanlar için iyi bir başlangıç değil ancak Linux hakkında biraz tecrübe kazandıysanız ve kendinize güveniniz tamsa oldukça iyi bir tercih olacaktır.

Linux üzerine tecrübe sahibi olmalısınız derken şaka yapmıyordum. Çünkü Arch size kurulum için GUI tabanlı bir arayüz sunmuyor. Her şey siyah ekran. Hatta Arch’ın kendisi bile! Hal böyle olunca da küçük bir destek lazım olabiliyor. Kuruluma başlamadan önce https://www.archlinux.org/download/ adresinden ISO dosyasını indirip, bir flash belleğe yazmalısınız. Bunu yaptığınızı varsayarsak flash bellek ile bilgisayarınızı başlattıktan sonra “Boot Arch Linux (i686)” seçeneğini seçerek kurulum adımlarına başlayabilirsiniz.

Öncelikle bilgisayarınızın bir internet ağına bağlı olması gerekir. Eğer kablolu bağlantı kullanıyorsanız zaten otomatik olarak bağlantı kurmuşsunuz demektir. Ancak kablosuz ağlara bağlanmak istiyorsanız şu adımları uygulamanız gerekiyor:

Öncelikle kablosuz ağ kartınızın arayüzünü tespit edelim.

$ iw dev

Interface yazan yer sizin ağ arayüzünüzü gösterir ve muhtemelen wlan0 gibi bir şeydir. Arayüz ismini öğrendikten sonra

$ iw dev arayüz link

yazarak ağ arayüzünün durumunu görüntüleyebilirsiniz. Şu an herhangi bir ağa bağlı olmadığınızdan olumlu bir sonuç alamayacaksınızdır. Arayüzü kullanmak için önce aktif hale getirmemiz gerekli. Bunun için

$ ip link set arayüz up

yazarak arayüzü aktif ediyoruz. Şimdi sıra yakınlardaki kablosuz ağları aramaya geldi.

$ iw dev arayüz scan | less

Çevremizdeki ağları tarayarak uzunca bir liste elde ettik. Burada SSID yazan kısımlar bağlanmak istediğimiz ağların isimleri. Bu isimler bağlantı kurarken bize lazım olacak. WPA/WPA2 ağlara bağlanmak için

$ wpa_supplicant -i arayüz -c <(wpa_passphrase "SSID değeri" "Şifre")

WEP ağlara bağlanmak için

$ iw dev arayüz connect "SSID değeri" key 0:Anahtar

Şifresiz ağlara bağlanmak için

$ iw dev arayüz connect "SSID değeri"

komutlarını kullanabilirsiniz. Başarılı bir şekilde bağlantı sağladığınızdan emin olmak için yukarıdaki gibi

$ iw dev arayüz link

komutunu kullanarak kontrol yapabilirsiniz. Kablosuz bir ağa bağlandık ancak henüz bir IP adresimiz yok. IP adresini DHCP sunucudan otomatik olarak alabilir veya kendimiz statik bir IP belirleyebiliriz. Ben otomatik IP nasıl alınır onu göstereceğim

$ dhcpcd arayüz

Burada dikkat etmeniz gereken nokta dhcpd yazmamış olmam. İlk bakışta öyle okunuyor ama dikkatli bakarsanız dhcpcd yazıyor. Bu hatayı ben de yaptığım için hatırlatma ihtiyacı hissettim. IP adresi de aldığımıza göre ağ ayarlarımız tamamlandı. Şimdi ileri aşamalara geçelim.

Önce mevcut disk bölümlerini görüntülemek için aşağıdaki komutu çalıştıralım

$ fdisk -l

Çıktıda diskinizin bölümleri, toplam boyutu, sektör alanları gibi bilgileri görüntüleyeceksiniz. Arch için yeni disk bölümleri oluşturmak üzere

$ cfdisk

komutunu çalıştıralım. cfdisk diskiniz ile ilgili bölme, biçimlendirme, silme ve yeni bölüm oluşturma gibi işlemleri yapmanıza yarayan bir disk yönetim aracıdır.

İlk önce mevcut disk bölümleriniz sizi karşılayacaktır. Burada silmek istediğiniz disk bölümünün üzerine gelip aşağıdaki seçeneklerden “Sil” seçerek ilgili bölüm içeriğini temizleyebilirsiniz. Ben tamamen boş bir disk olduğunu varsayacağım. Buna göre 3 adet disk alanı oluşturacağız. Bunlar

  • Root (kök) alanı için /dev/sda1, 20G (primary)
  • Swap (takas) alanı için /dev/sda2, 2*RAM (primary)
  • Mantıksal alan (home dizini) için /dev/sda5, kalan alan (extended)

Yeni bir alan oluşturmak için “Free space” bölümünde iken aşağıdaki seçeneklerden “New” seçerek oluşturmak istediğiniz alanın boyutunu belirtmeniz gerekir. Burada boyut için G (Gigabyte), M (Megabyte), K (Kilobyte) kullanmalısınız. Örneğin ben root alanı için 20 gigabyte ayıracaksam 20G şeklinde belirtmeliyim.

Burada değinmem gereken bir nokta da root ve swap alanlarının boyutlarının ne kadar olması gerektiği ile ilgili. Çoğu kişinin kafasında bu soru vardır. Arch Linux Wiki sayfasında yazdığına göre normal bir kullanıcı için root alanı 15-20 gigabyte kadar olabilir. Bölümlendirmeyle ilgili daha ayrıntılı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

Swap alanı hakkında çeşitli rivayetler mevcut ama genel olarak RAM boyutunun 2 katı şeklinde swap alanı boyutu tercih ediliyor. Benim ulaştığım kaynaklarda 2G-8G arası RAM’de 2 katı, 8G-16G RAM’de aynı boyut, 16G> RAM’de en az 4G olması gerektiği şeklinde açıklamalara rastladım. Swap alanı ile ilgili daha çok bilgiye buradan ve buradan ulaşabilirsiniz.

Alan boyutuna karar verdikten sonra “Primary” ve “Extended” diye iki adet seçenek karşımıza çıkacak. Biz root ve swap alanı için primary, home dizini için extended seçeneğini seçeceğiz. İlave olarak root alanını oluşturduktan sonra alanın üzerindeyken aşağıdaki seçeneklerden “Bootable” seçerek bu alanın önyüklenebilir olmasını sağlamalısınız. Aksi takdirde işletim sistemi yüklenemez. Bunu yaptığınızda alanın “Boot” sekmesinde bir asterisk (*) işareti görmelisiniz.

Swap alanı için de bir bölüm oluşturup “Primary” seçeneğini seçtikten sonra ev dizinine sıra geldi. Ev dizinimiz için boyut sınırlaması yok. Diskinizde kalan tüm alanı buraya ayırabilirsiniz. Tek fark bu sefer “Extended” seçeneğini seçecek olmamız. Bunu yaptığınızda alanın altında bir bölüm daha açılacak ve buraya da bir önceki girdiğiniz boyutun aynısını yazarak ev dizini alanını da tamamlamış olacaksınız.

Disk bölümlendirme işlemi bittiğinde aşağıdaki seçeneklerden “Write” seçerek yaptığınız değişikliklerin diske yazılmasını sağlamalısınız. En son “Quit” seçeneğini seçerek programı terk edebilirsiniz.

Tekrar

$ fdisk -l

komutu ile yaptığınız disk bölümlerini görüntüleyerek kontrol edebilirsiniz. Emin olduktan sonra sıra disk alanlarını formatlama işlemine geldi. Root alanını formatlamak için

$ mkfs.ext4 /dev/sda1

komutunu, benzer şekilde ev dizini alanını formatlamak için

$ mkfs.ext4 /dev/sda5

komutunu kullanın. En son da swap alanını formatlamak için

$ mkswap /dev/sda2

komutunu kullanın. Swap alanını formatladıktan sonra aktif etmek için şu komutu da ayrıca girmelisiniz:

$ swapon /dev/sda2

Gerekli alanları oluşturduk ve formatlama işlemi gerçekleştirdik. Şimdi bu alanları mount edeceğiz. Yani yerleştireceğiz. Ben root alanını /mnt ye ev alanını /mnt/home a yerleştireceğim.

$ mount /dev/sda1 /mnt
$ mkdir /mnt/home
$ mount /dev/sda5 /mnt/home

Artık Arch Linux dosyalarını yükleyebiliriz. Bu dosyaları yüklemek internet hızınıza göre değişiklik gösterebilir.

$ pacstrap /mnt base base-devel

Yükleme işlemi tamamlandıktan sonra fstab dosyası oluşturmak için şu komutu girin

$ genfstab /mnt >> /mnt/etc/fstab

Düzgün çalıştığını kontrol etmek için

$ cat /mnt/etc/fstab

komutunu kullanabilirsiniz.

Arch sistemini yükledikten sonra şimdi de basit ayarlamaları yapalım.

$ arch-chroot /mnt /bin/bash

komutu ile yeni yüklediğimiz Arch Linux sistemine geçiş yapalım. Ardından sistem dili ayarlarını yapalım. Bunun için /etc/local.gen dosyasında değişiklik yapmamız gerekiyor.

$ vi /etc/local.gen

komutu ile dosyayı açın ve kullanmak istediğiniz dil satırının önündeki yorum işaretini kaldırın. Ben Türkçe kullanmak istediğimden dolayı #tr_TR.UTF-8 UTF-8 satırındaki sharp (#) işaretini kaldıracağım. Dosyayı kaydedip çıkın ve

$ locale-gen

ile yeni locale oluşturun. Bir /etc/locale.conf dosyası oluşturun ve dosyaya LANG=tr_TR.UTF-8 satırını ekleyin.

Diğer bir ayar da

$ passwd

ile root kullanıcısı için parola oluşturmaktır. Bunu da yaptıktan sonra kurulumun son aşamasına gelmiş bulunuyoruz. Buraya kadar yaptığımız küçük ayarlamalara hostname belirleme, saat ayarları gibi şeyler de eklenebilir ancak ben bunlara ihtiyaç duymadığımdan yazıya bunları almadım.

Sistemimizin önyüklemesi için GRUB kurulumu yapacağım. Bunun için

$ pacman -S grub os-prober
$ grub-install /dev/sda
$ grub-mkconfig -o /boot/grub/grub.cfg

komutlarını ayrı ayrı çalıştırın. Son olarak chroot’tan çıkın, alanları çözün (unmount) ve sistemi tekrar başlatın

$ exit
$ umount /mnt
$ umount /mnt/home
$ reboot

Kurulum işlemi tamamlandı. GRUB ekranından Arch Linux’a giriş yapabilirsiniz. Kurulum sırasında yaşadığım bir problemi ve çözümünü aşağıda bulabilirsiniz. Bunun dışında eksik veya yanlış bilgi varsa yorum yazarak veya yukarıdaki sosyal medya hesaplarından bana ulaşarak yazıya katkıda bulunabilirsiniz.

Grub Yüklemesinde “Failed to connect to lvmetad” Uyarısı

Bu gerçekten bir problem mi bilmiyorum ancak ben görmezden gelip geçmek yerine çözüm arayışına girdim ve İngilizce bir kaynakta bir şeyler buldum. Uyarının tamamı şu şekilde:

/run/lvm/lvmetad.socket: connect failed: No such file or directory
WARNING: Failed to connect to lvmetad. Falling back to internal scanning.

Çözüm: Chroot ortamından çıkın

$ exit
$ mkdir /mnt/hostrun
$ mount --bind /run /mnt/hostrun
$ arch-chroot /mnt /bin/bash
$ mkdir /run/lvm
$ mount --bind /hostrun/lvm /run/lvm

Alternatif olarak lvmetad ı /etc/lvm/lvm.conf dosyasından use_lvmetad=0 yaparak etkisiz hale getirerek grub yükleme aşamalarını tekrar edebilirsiniz.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s